De bodem is binnen het kringloopsysteem een schakel die meer aandacht verdiend dan het gemiddeld genomen op een melkveebedrijf krijgt. Een actief bodemleven draagt bij aan een efficiënte omzetting van voedingsstoffen. Een bodem met een goede bodemstructuur is in staat allerlei stoffen (o.a. stikstof) aan zich te binden. Hierdoor blijven de stoffen beschikbaar voor de plant en spoelen ze niet uit. De structuur in de bodem wordt bepaald door het klei-humus-complex. Het klei-humus-complex bestaat uit lutum (kleihoudende gronden) en humus (volledig omgezette organische stof). Het percentage organische stof kan verhoogd worden door extra koolstof toe te voegen. Dit kan bereikt worden door mest met een hogere C/N quotiënt. Op deze manier ontstaat er uiteindelijk extra klei-humus-complex. Dit houdt meer voedingsstoffen vast in de bodem. Hierdoor ontstaat een actiever bodemleven dat deze voedingsstoffen om kan zetten in voor de plant opneembare voedingsstoffen. Een actief bodemleven is te herkennen aan een groot aantal regenwormen.
De opbouw van organische stof in de bodem gaat erg langzaam. De achteruitgang ervan kan overigens erg hard gaan door netto mineralisatie. Dit komt doordat er meer organisch stof als voeding wordt gebruikt dan dat er nieuwe organische stof wordt vastgelegd. Op deze manier wordt de bodem uitgemergeld. Er kan jaren overheen gaan voor dat het verschil weer is aangevuld. Duurzaam bodemgebruik is daarom erg belangrijk! Een nieuwe kijk op de zaak is duurzaambodembeheer, behoud van organische stof en zelfs opbouw van organische stof te zien als een dienst die de landbouw kan leveren om het klimaatprobleem te verminderen. Hierover wordt steeds meer geschreven.
Jaar op jaar lagere nitraatconcentraties: In het Drenthe project laten we al jaren zien dat de nitraatgehaltes in het bovenste grondwater van de deelnemende bedrijven (op zandgronden) fors onder het niveau zit van het provinciale meetnet. Een lager niveau van kunstmestbemesting en duurzaam bodembeheer zorgen daarvoor.
Boeren die voorop lopen op het gebied van duurzaam bodembeheer zijn:
- Boer Hoeksma uit Drogeham
- … (later volgen meer doorverwijzingen)
Experts op het gebied van duurzaam bodembeheer zijn:
- Marthijn Sonneveld – Wageningen Universiteit
- Nick van Eekeren – Louis Bolk Instituut
- Sjoers Smits – Hortinova
- Marojoleine Hanegraaf – NMI
- lijst wordt later nog aangevuld.
Veel achtergrond informatie is te vinden op:
- De Bodem Academie
- Gouden gronden in de Friese Wouden
- Alles over Fosfaat (speciale uitgave van de bodem academie)
- lijst wordt later nog aangevuld.
Verwante artikelen:
{ 2 comments… lees ze hieronder of voeg er een toe }
Als melkveehouder moet je ook zuinig zijn op je veestapel in de grond. Zo zijn er de voor het oog zichtbare bodemdieren als regenwormen, pissebedden, miljoenpoten en duizendpoten. Het leven dat je niet met het blote oog kunt zien, is nog talrijker. In één gram vruchtbare aarde zitten miljoenen bacteriën, schimmels, algen en eencelligen. Het bodemvoedselweb wordt gevormd door al deze organismen. Bij een goed werkend web wordt het gewas voorzien van voeding vanuit de humuslaag. Een actief bodemleven en een goed o.s. gehalte zorgt er voor dat je bij een laag bemestingsniveau vodoende en goede kwaliteit ruwvoer kunt verbouwen.
Willem van Weperen
Adviseur duurzame landbouw en plattelandsontwikkeling
Onlangs werd in een studiegroep bijeenkomst de rol van loonwerkers naar voren gehaald. Loonwerkers behandelen niet elke boer hetzelfde. Bij iemand die als gemakkelijk bekend staat, zal men eerder met de lege mesttank over het land terug rijden om te laden. I.p.v. rondrijden en de achteruitgang nemen. Of ze rijden twee keer in het zelfde spoor. Bij een boer die als assertief bekend staat, doen ze dit minder snel. Dit betekent ook, dat als de loonwerker het overal goed wil doen, dit tot sociale spanningen kan leiden (hij kan nu eenmaal niet overal tegelijk zijn of bij natte omstandigheden ieders land ontzien).
Sociale vaardigheden zijn daarom ook belangrijk bij duurzaam bodembeheer. Geef duidelijk aan wat je wensen zijn en zorg dat beloftes in deze worden nagekomen. Bedenk, de bodem is je kapitaal. Het is in een ogenblik verpest en het kan jaren duren voordat je hem weer in goede conditie hebt. En het kost opbrengst, dus inkomen……
Als het niet te regelen is, overweeg dan ook belangrijke werkzaamheden weer in eigen hand te nemen. Eventueel samen met collegas uit de buurt, die op dezelfde lijn zitten. Een vruchtbare goed producerende bodem is immers de basis voor een goed inkomen!
Willem van Weperen
Adviseur duurzame landbouw en plattelandsontwikkeling
{ 3 trackbacks }