De CONO boeren die het erf van Brigit Bakels oprijden zien niets bijzonders. Ronde balen opgestapeld langs de weg, koeien die buiten lopen, en een trekker die voor de kuilvoersnijder staat te wachten voor gebruik. Wie echter in gesprek komt met Brigit Bakels, de boerin die het bedrijf runt, ontdekt algauw het typerende management. De hele bedrijfsvoering draait om “Natuurlijk Werken”.
Toen Brigit plannen had om een nieuwe stal te bouwen kreeg zij van haar man Mike te horen; ‘Denk nu eerst maar eens goed na wat je precies wilt. Een stal kost veel geld terwijl je bijna niets verdient’. De man van Brigit is ZZP’er voor orthopedische schoenmakers. Naast dat Brigit moeder is van twee kinderen, een zorgboerderij heeft met twee zorgvragers, runt zij ook nog het melkveebedrijf. Dit is een van de reden dat Brigit aan het overschakelen is op “Natuurlijk Werken”.
Natuurlijk werken
“Natuurlijk Werken” staat voor een bedrijfssysteem dat zoveel mogelijk is gebaseerd op een intensief beweidingssysteem met voorjaarsafkalving. De koeien grazen jaarrond en worden niet tot nauwelijks bijgevoerd. Zo wordt geprobeerd om de melkproductie van de koe zo goed mogelijk af te stemmen op het aanbod van het gras. In het voorjaar, als de grasgroei maximaal is, moeten de koeien in de piek van de melkproductie zijn. In de herfst- en winterperiode zijn de koeien hoogdrachtig of staan ze droog, omdat de grasgroei dan minimaal is.
Brigit melkt zelf een keer per week, en werkt drie dagen van negen tot vijf uur op het bedrijf. Daarnaast huurt ze voor 25 uur per week iemand in van de bedrijfsverzorging. Omdat het “Natuurlijk Werken” minder arbeidsuren vraagt, valt dit goed te combineren met de zorgboerderij. ‘Het aantal machine uren is afgenomen en het aantal handwerk toegenomen. Dit is meer geschikt voor de zorgvragers’, beargumenteert Brigit haar keuze.
Half maart 2009 is Brigit begonnen met omschakelen. Rigoureus is zij toen gestopt met insemineren tot eind juni. Op 25 juni zijn de eerste koeien weer geïnsemineerd. Dit was voor Brigit de snelste manier om een voorjaarskalvende koppel te krijgen. Zo vertelt ze; ‘Deze maatregelen hebben op mij ook impact gehad. Alle kalveren die na 15 mei geboren zijn heb ik nuchter verkocht. Daarnaast heb ik 150.000 kg melk verleasd, omdat ik het quotum niet vol kon melken. Geen gemakkelijke beslissingen om te nemen’.
Doelstelling
Waar Brigit naar werkt is om al haar koeien in 9 weken te laten afkalven. Dan kunnen de koeien van half maart tot half november dag en nacht buiten lopen, mits het weer het toelaat. Daarnaast hoopt Brigit dat de koeien weer in productie stijgen. Zo vertelt ze: ‘Door de omschakeling zijn de koeien wel in productie gezakt. Voorheen gaven ze 9210 kg melk met 4.19 % vet en 3.34% eiwit. Nu is dat 6755 kg melk met 4.20% vet en 3.43 % eiwit.’
Brigit gaat er van uit dat door de omschakeling haar kostprijs daalt. Volgens Ado Bloemendal, die Brigit begeleid in het omschakel traject naar “Natuurlijk werken”, daalt de gemiddelde kostprijs met twee tot acht cent per kg melk. Ado beargumenteert: ‘Dit wordt vooral gerealiseerd door het verlagen van de variabele kosten’. Brigit vult hierbij aan; ‘Eigenlijk ontstaat er een verschuiving van de vaste kosten naar variabele kosten. Neem bijvoorbeeld nu mijn krachtvoerautomaten. Die heb ik nu niet meer nodig, zal ze dus ook niet meer vervangen, waardoor deze vaste kosten uiteindelijk variabele kosten worden.’
Kijken naar koe en grasmat
Als afsluiting van de excursie neemt Brigit alle CONO boeren mee naar het weiland. Een goede gelegenheid voor haar collega boeren om de koeien en de grasmat te bekijken. Tegelijkertijd maakt Brigit van de mogelijkheid gebruik om de draad een stuk te verzetten. ‘Met “Natuurlijk werken” wil ik mijn koeien zoveel mogelijk melk laten produceren uit weidegras. Hierdoor moet ik de koeien zo lang mogelijk laten grazen in het perceel. Stripgrazen is wel intensief omdat ik 5 tot 6 keer de draad moet verzetten, maar geeft door vers gras wel een hoge voeropname.’
Nog verwonderd over het lange gras in de weide, een principe van ”Natuurlijk werken” omdat het grasgroei stimuleert, keren de CONO boeren vol indrukken weer huiswaarts.
Verwante artikelen:
