Twintig melkveehouders beleefden afgelopen woensdag een leerzame dag tijdens de werkplaats “Goed bodembeheer, basis voor een lage kostprijs”. De bijeenkomst vond plaats op het bedrijf van melkveehouder Bouke Meijer in Witteveen in samenwerking met de Melkveeaccademie. In drie rondes kwam het belang van duurzaam bodembeheer uitgebreid aan de orde. Bouke Meijer zette uiteen, dat hij zijn bedrijf vooral als kringloop ziet. Daarbij houdt hij zijn kosten zo laag mogelijk. Hij realiseert hiermee een goede productie van zowel de koe als de bodem. En daarmee een hoog saldo, want zijn kunstmest en krachtvoer giften zijn relatief laag. De deelnemers raakten met name onder de indruk van zijn graslandbeheer. Een derde deel van zijn grasland areaal is ouder dan 20 jaar, terwijl het nog steeds uitstekend produceert! Adviseur Willem van Weperen, rekende de deelnemers voor hoeveel met een 8-tal maatregelen valt te verdienen. Hij betoogde dat een goede ontwatering een randvoorwaarde is voor de overige maatregelen, om vruchten af te kunnen werpen. Het organische stof gehalte (6-8% o.s.) is daarbij de sleutel tot een vruchtbare bodem. Eén % o.s. verhoging (in het traject 4-8%) kan wel 150 Euro/ha aan voordeel op leveren door een hogere N levering en een beter vocht vasthoudend vermogen. Dit resulteert in een hogere productie, bij gelijkblijvend bemestingsniveau. Door de frequentie van herinzaai te verlagen van 5 naar gemiddeld 8 jaar, steigt het o.s. gehalte. Dit levert een jaarlijks voordeel op van ca. 85 Euro/ha. Lichtere machines inzetten, zoals b.v. sleepslangen geeft minder opbrengst derving door rijschade. Deze schade kan gemakkelijk oplopen tot enkele honderden Euros per ha.
Klaas Mijaard hield als bodem deskundige, een pleidooi voor het bodemleven. Bodemleven verbetert de bodemstructuur en verbetert de N benutting in de bodem. Hij overtuigde de deelnemers van het belang hiervan en wist dit te onderbouwen met de nodige theorie. Best wel ingewikkeld verzuchtte een van de deelnemers, maar een interessant verhaal, waar ik meer van wil weten om deze kennis op mijn bedrijf te kunnen benutten. Dat was ook de eindconclusie van de dag. Zeer de moeite waard om mee verder te gaan. Duurzaam bodembeheer mag dan wel niet ‘cool’ zijn bij veel collega melkveehouders, hier valt wel degelijk geld mee te verdienen. En…. we moeten als melkveehouder vaker en beter naar de bodem kijken. Het project Duurzaam Boer Blijven in Drenthe biedt hiertoe volop gelegenheid.
Verwante artikelen:
{ 1 comment… lees het hieronder of voeg er een toe }
Het werken met (nadrukkelijk: minstens één jaar oude door dierleven omgezette) compost in de agrarische grond levert op dat alle door de ingewanden/darmen van micro- en macro-organismen afgescheiden stoffen in die compost (als basische stoffen werkzaam, die zuur neutraliseren en nuttige bodemschimmels mogelijk maken) zorgen voor een veel meer gestabiliseerde en in de bouwvoor achterbrlijvende voorraad direct opneembare nutriënten. Nutriënten. die bovendien hoge bio-energetische waarden bezitten en opgevat kunnen worden als de bio-energie-van-gisteren in plaats van de bio-energie van kuntmest-uit-fossiele-lagen-van-60.000.000-jaar-geleden, gedolven uit de Spaanse Sahara; alles behalve “moderne” mest te noemen. De schimmelwereld, die in bodems de informatienetwerken zijn tussen vragende wortels en aanbodleverende organische energievoorraden zorgen dan ook voor de snellere informatieuitwisseling van waar deze stoffen voor wortels gelocaliseerd zijn. Dat proces van informatieuitwisseling is een uitterst subtiel proces waarbij wortelschimmels als “uiterst verfijnde organische stof ruikende NEUZEN” voor de wortelpunten de groei-weg wijzen naar die voorraden toe. Vandaar dat deze voorraden zeer efficiënt benut worden en dat er nauwelijks nutriënten als organische ionen kunnen uitspoelen naar diepere grondwaterlagen, waar ze geen nut en zelfs vervuilende effect zullen hebben.
Met spreekt steeds over bodemleven. Dat MOET men ook letterlijk nemen. Als namelijk in de bodem geen vitaal leven van vooral schimmels aanwezig is (als informatienetwerk) “fungeeert” die bodem niet met deze “fungi”. De kringloop van een stroom van baderen, miljarden rupsenkeutels, aangevuld met de keutels van al ons vee en andere bovengrondse “afval”-producten samen op weg naar de bodems onder de gewassen is een proces dat geheel gestuurd wordt door schimmels en vervolgens door dierleven. Die sturing wordt vaak door mensenhand en kunstmest fors verstoord. Daardoor kunnen gewassen zeer inefficiënt hun werk doen, wat veel groeienergie kost die niet beschikbaar komt in het eindproduct. Die energieverliezen zijn de bedrijfsverliezen van het agrobedrijf als geheel. Het “functioneren” van een goede wisselwerking van BODEMeven met BOVENGRONDS leven is de kruks waar het in de bufferende landbouw om gaat. Dus is het verzorgen van bodemleven met de juiste compost en de daardoor gegenereerde juiste pH-graad voor bodemschimmels (miccorhiza’s) essentieel.Een landbouwgewas weet niet goed waargheen het zijn wortels moet sturen als zijn wortelschimmels aan ieder wortelpuntje door te hoge bodemzuurgraagd is bedwelmd of verdoofd.Zie daarvoor de mooie resultaten van het onderzoek met het fytotron in Nijmegen.
Een goede manier van kijken en voelen wat een agrarische bodem nodig heeft verloopt het best als men zich diep inlevend in onze bondgenoten onder de grond afvraagt wat ZIJ nodig hebben, om dat gewas voor ONS optimaal – als geschenk via onze invloed – een “pro-duct” (letterlijk: voort-brengsel) op te laten leveren. Ik gebruik bewust deze taal om er de houding van boeren mee op te porren in de richting van respectvolle inleving in wat alle boeren aan machtige voorraad bondgenoten hadden (in 1930) en nu slechts voor een 10% nog maar hebben en deze bondgenoten met kunstmest voor 80% de deur gewezen hebben. Iedere soort bondgenoot biedt ons een specialisme aan dat we afwijzen met kunstmest. Stoppen met het voor die 80% van onze wilde flora en micro-fauna en schimmelwerld GIFTIG WERKENDE stoffen uit kunstmest maken dat wij al die bondgenten als bedrijfshulp al sinds 1930 (toen de kunstmest haar intrede deed ) botweg de laan uit gestuurd hebben / stelselmatig kwijt geraakt zijn. Sinds die tijd en nu nog steeds dwingen de gangbare kunstmestboeren ZICHZELF om hun WERKveld te beslaven met hun intenzieve arbeid. Arbeid, die feitelijk de vervanging/compensatie is van de arbeid, die door al die miljarden natuurlijke specialistische bondgenoten ooit uitgevoerd WERD. MEEwerken met de natuur helpt boeren op een ecologische en agroECONOMISCHE wijze. De natuur geeft dan vanzelf alle vitaliteit terug aan de bouwvoor. Het “enten” van de goede micro-organismen uit bodems van biologisch-dynamische boerenbedrijven gaat razend snel. Het gaat nu dus eerst om het scheppen van nieuwe werkgelegenheid aan alle ter plaatse thuishorende wilde organismen die als zij compleet zijn zowel elkaar weer controleren en niet iets laten doen dat extreem is, en bovendien de beste kwaliteit (geur, smaak via etherische oliegehalten, en weerbaarheid) geven aan de producten. Daarna gaat het om enten van de bijna nergens meer voorkomende micro-organismen en het op een juiste manier van composteren van alle door het bedrijf zelf samen met wat als organische stof uit huishoudens terugkomt.
De biologische dynamiek van een complete aanwezigehid van planten en dieren maakt dat ons micro- en macroklimaat ook nog eens gebufferd raakt en dat scheelt nationaal miljoenen euro’s aan milieuschade, als gevolg van de nu extreem grillig gemaakte micro- en macroklimaat (ook het “klimaat” in onze bodems). Hier is veel heldere kennis over toe te lichten.
Het kennis nemen van wat biologische dynamiek feitelijk is en bewerkstelligt aan productkwaliteit en bedrijfsrendement is helemaal niet ingewikkeld als je er maar een keertje de tijd voor neemt om er of verhalen over te horen met illustraties van praktijk. Dat kost wel minimaal 4 dagen terugtrekking uit het bedrijf, verspreid over 4 stappen (eenheden van een volle dag per stap) in een intensieve praktijkgerichte workshop.
Frits Boerwinkel, Sociaalecoloog met sociaaleconomische kennis en met kennis van BD-landbouw (06-22375523)
{ 1 trackback }