Mest is een dossier met een luchtje. Omdat vooral de Haagse circuits bestuurlijk lijken te klungelen, wordt Nederland één van de grootst mogelijke duurzaamheidswinsten op het gebied van landbouw door de neus geboord. Lees het gehele artikel hierover op de website van Foodlog.

Dit artikel komt van de site: Duurzaam Boer Blijven. Verder werken aan een duurzame melkveehouderij.

Mest is een dossier met een luchtje

Boeren in het Utrechtse veenweidegebied zien kringlooplandbouw en duurzaam graslandbeheer het meest zitten als maatregelen om de oppervlaktewaterkwaliteit te verbeteren. Dit staat in een artikel in Nieuwe Oogst Nu. Voor meer informatie klik op deze link.

Een uitgebreid artikel hierover verschijnt a.s. zaterdag (6 april)  in Nieuwe Oogst, editie Oost/West.

Dit artikel komt van de site: Duurzaam Boer Blijven. Verder werken aan een duurzame melkveehouderij.

Kringlooplandbouw beste voor waterkwaliteit

Voorzitter Piet Boer van FrieslandCampina ziet de introductie van de kringloopwijzer op melkveebedrijven als een kans om dierrechten te voorkomen. Hij stelt dat in Melk, het ledenblad van de zuivelcoöperatie.

Lees hier het hele artikel.

Dit artikel komt van de site: Duurzaam Boer Blijven. Verder werken aan een duurzame melkveehouderij.

‘Kringloopwijzer alternatief dierrechten’

Zie bijgaand filmpje waarop een van de kringloopboeren, Gjalt Tjeerdsma uit Lippenhuizen in Friesland, bovengronds mest aanwendt onder toeziend oog van de politie.

Dit artikel komt van de site: Duurzaam Boer Blijven. Verder werken aan een duurzame melkveehouderij.

Filmpje “Boeren hart”

Naar aanleiding van de recente discussie over ammoniakuitsoot bij bemesting heeft Boerderij een reportage gemaakt van de Vereniging Noardlike Fryske Walden, partner in het project Duurzaam Boer Blijven Friesland. Zij onderstrepen hiermee het belang van mest en mestaanwending in de kringloopaanpak.

Zie reportage.

Dit artikel komt van de site: Duurzaam Boer Blijven. Verder werken aan een duurzame melkveehouderij.

Pleidooi voor bovengronds uitrijden van mest

De signalen geven aan dat ‘Kringlooplandbouw’ de toekomst is voor de melkveehouders in Nederland. Daarom is het belangrijk dat  er begonnen wordt bij de basis van de toekomstige melkveehouders, namelijk de studenten van de agrarische scholen. De digitale onderwijsmappen zijn ontwikkeld voor docenten (en indirect de studenten) van de agrarische scholen die alles willen weten over kringlooplandbouw. De hoofdstukken zijn:

-      Introductie, Bodem, Mest en Bemesting
-      Voedsel, Rantsoen en Diergezondheid
-      Ecologie en Economie

De DVD bevat meer achtergrondinformatie over alle onderwerpen die horen bij de kringlooplandbouw en de resultaten die er tot nu toe zijn behaald. De DVD is voor € 10,– te bestellen bij ETC, info@duurzaamboerblijven.nl o.v.v. DVD kringlooplandbouw.

De DVD is ontwikkeld door Thierry van der Waals en Mirjam van de Kamp, studenten van CAH Dronten.

Dit artikel komt van de site: Duurzaam Boer Blijven. Verder werken aan een duurzame melkveehouderij.

Project Duurzaam Boer Blijven ontwikkelt digitale Kringlooplandbouw onderwijsmap

Afgelopen vrijdag (11 januari) werd ik uitgedaagd om voor Radio 1 mijn mening te geven over het mestbeleid wat gebaseerd zou zijn op verkeerde aannames rondom ammoniak emissie. Het interview was het eerste onderwerp na het journaal van 11:00 uur en is hier terug te luisteren. Aanleiding om mij hiervoor te bellen was mijn quote in De Telegraaf de dag ervoor, zie hier en daarvooraf ging een hele discussie over het onderzoek van Egbert Lantinga vooraf, zie hier: al 20 jaar mestbeleid op onjuiste aannames. Altijd fijn om via mijn eigen blog nog even rustig mijn eigen mening neer te zetten.

Laat ik allereerst vooropstellen dat het een feit is dat de emissie van dezelfde mest onder dezelfde (weers)omstandigheden op het hetzelfde perceel, hoger is als je die op de ouderwetse manier bovengronds aanwend (breedwerpig bovengronds met een zogenaamde ketsplaat) ten opzichte van de zodebemester. Dat moet dan ook ten aller tijden voorkomen worden. Misschien wel hoofdzakelijk omdat we nooit de kringloop zullen sluiten als we die stikstofverliezen zomaar accepteren. Nederlandse boeren “lekken” nog altijd te veel stikstof naar het milieu wat de natuur en het water onacceptabel aantast. Door onze intensieve landbouw kleurt Nederland binnen Europa donkerrood als het gaat om de ammoniakuitstoot en als we ammoniak niet voortvarend aanpakken, dan blijft de melkveehouderij geconfronteerd met (extra) wet- en regelgeving. Het is een van de spreekwoordelijke stokken waarmee Europa de Nederlandse melkproductie in bedwang kan houden (tegelijkertijd moeten we ons natuurlijk ook niet zomaar laten slaan!).

De discussie hoe schadelijk ammoniak nu allemaal precies is en hoe dat allemaal gemeten moet worden, daar heb ik zelf te weinig verstand van. Ik weet wel dat boeren de stikstofbenutting verder kunnen verhogen (wat ook prima te meten en te borgen is) en ik vind dat er meer gekeken kan worden naar (kosten)effectieve boerenoplossingen. Daarnaast vind ik dat knappe (Europese) wetenschappers maar moeten “uitvechten” hoe je het precies allemaal moet meten. Het onderzoek van Egbert Lantinga zou daarom op zijn minst aanleiding moeten zijn om opnieuw de zaak weer eens grondig te meten, gebruikmakend van de nieuwste inzichten en meetmethodes.

Een groep boeren kan niet met de regels uit de voeten

Toch is er (al 15 jaar!) een vrij consistente groep veehouders die dierlijke mest niet in de grond wil brengen en tegen de wet, het zogenaamde Besluit Gebruik Meststoffen bezwaar maakt. Zij willen hun mest breedwerpig bovengronds blijven uitrijden. Om diverse redenen: de mest staat dan bloot aan zonlicht en schadelijke bacteriën zouden dat niet overleden, het is veel beter verdeeld over het gewas, word beter opgenomen, beter voor de bodem, het bodemleven, er zijn lichtere machines nodig die beter zijn voor de structuur van de bodem, er is minder diesel nodig, lagere kosten, enzoverder, enzoverder. Sommige zeggen zelfs dat het beter is voor de voedselkwaliteit. Bovendien is het een Nederlandse wet die nauwelijks in andere EU landen is overgenomen. Kern van deze groep boeren: ze willen dit niet en zullen jaarlijks alle politieke middelen aangrijpen om dat kenbaar te maken, zo zien ze ook in het onderzoek van Lantinga weer nieuwe aanknopingspunten.

Sinds eind jaren 90 zijn aan dit onderwerp dan ook vele wetenschappelijke publicaties en promoties geweid (zie hier die van Dr. Marian Stuiver) en tot nu toe was de enige uitweg voor deze boeren een onderzoeksontheffing aanvragen op de wet BGM. Ondanks al die promoties en publicaties is er nooit wat in die wet BGM veranderd. Als deze boeren dus dit voorjaar weer bovengronds hun mest gaan uitrijden worden ze op de bon geslingerd door de AID en door de rechter veroordeeld. Niet voor niets blijft deze groep veehouders, die zichzelf bepaald geen milieucriminelen vinden, zich dan ook steeds verzetten. Ze vinden daarbij (elk jaar weer) opvallend veel steun van de politiek (van links tot rechts) en allerlei publieke figuren, waardoor het ook regelmatig weer breed in de media uitgelicht wordt. Met tegenzin van de ambtenaren op het Ministerie wordt die onderzoeksontheffing dan weer verlengt.

We erkennen steeds opnieuw dat dit geen milieucriminelen zijn en tegelijkertijd hebben we geen (beleids)mogelijkheden om ze permanent ruimte binnen de wet te bieden. De hoogste tijd om dit serieus voor meerdere jaren te gaan regelen dus!

Waar praten we over?

Onder gelijke omstandigheden gaat gemiddeld zo’n 70% van de minerale N de lucht in als ammoniak bij het bovengronds uitrijden van drijfmest, versus zeg 15% bij zodebemesten. Rondom beide getallen zit een behoorlijke spreiding. Doe je het bij regenachtige en donkere weersomstandigheden in een N arme omgeving dan is het bij bovengronds maar 30% en rijd je de mest uit in de brandende zon dan is het bijna 100% van de minerale stikstof die de lucht in gaat. Bij zodebemesting is die spreiding er ook, maar minder groot. Maar onder gemiddelde omstandigheden praten we over 50 m3 drijfmest/jaar met 4,2 kg stikstof/m3 en 50% minerale N = 100 kg N/ha. Daarvan kan dus 15 kg N of 70 kg N de lucht in gaan, een verschil van 55 kg N/ha tussen zodebemesten en bovengronds. Alleen slecht zodebemesten en perfect bovengronds uitrijden zullen elkaar in de praktijk overlappen.

Het gaat naar mijn mening om het afdekken van een risico op onacceptabele ammoniakverliezen. Kan deze beperkte groep bedrijven dat risico (richting de overheid) ook op andere manieren afdekken? Het meest realistische alternatief is op dit moment de “green duo” machine, die in 1 werkgang water en mest bovengronds uitrijd. Dat moet kundig doorgemeten worden en kan als alternatief beschreven worden in de wet BGM. Maar er zijn ook gebieden waar nauwelijks makkelijk oppompbaar water voorhanden is en men liever rekening houdt met het weer (uitrijddagen), het N gehalte in de mest terugbrengt en het % organische N vergroot. Binnen de Noordelijke Friese Wouden en de VBBM is op die basis een certificaat ontwikkeld wat zo (lage) N verliezen borgt (een mineralenoverschot op de balans wat die eerder genoemde 55 kg N/ha lager is, dan gemiddeld). Dit zorgt er in elk geval voor dat alleen de boeren met de goede intenties er gebruik van kunnen maken en de risico’s aanvaardbaar klein blijven. De veronderstelling is dat men ook wel rekening met het weer moet houden, anders is men (stikstof) dief van eigen portemonnee. Zo’n certificaat, met een extra scherpe N verliesnorm, zou verplicht gesteld kunnen worden voor de boeren die een ontheffing krijgen.

Opnieuw bekijken

Het beloftevolle studentenonderzoek van Lantinga zou  aanleiding moeten zijn om opnieuw de zaak grondig te bekijken en metingen in de praktijk te doen onder deze groep vrijgestelde veehouders. Toch is het voor mij nog altijd een politiek-bestuurlijk probleem. Als een groep veehouders niet met de bestaande wet-en regelgeving uit de voeten kan, maar wel de intenties van de wet wil naleven, en er ook aantoonbaar alternatieven zijn, dan moeten we in dit land een fatsoenlijk alternatief kunnen regelen. Op dit moment denk ik dat een langlopende ontheffing (bijvoorbeeld voor ten minste 10 jaar) voor een beperkt aantal melkveehouders/hectares in Nederland, gekoppeld aan strikte voorwaarden, zo’n alternatief kan zijn. Dat moet gezien worden als een continue leer-en experimenteer omgeving wat gekoppeld is aan lang lopend (low profile, low cost) onderzoek.

Principes en stokpaardjes voorbij, het is tijd om het nu voor lange tijd te gaan regelen!

Dit artikel komt van de site: Duurzaam Boer Blijven. Verder werken aan een duurzame melkveehouderij.

Zijn we klaar voor permanente oplossingen voor een lang slepend conflict van boeren die hun mest bovengronds willen uitrijden?

De Gelderse boerderij De Groote Voort sleepte met zijn Remeker kaas vanmiddag de titel ‘Beste belegen kaas van Nederland’ in de wacht. Een smaakjury met kaaskenner Betty Koster (l‘Amuse),  culinair journalisten Felix Wilbrink (Telegraaf) en Puck Kerkhoven (Red Fox) koos uit vijf koplopende kaasproducenten de lekkerste. Koster: “De winnaar is niet te kopiëren. Er zit frisheid en daardoor spanning in, ‘terroir’. Er vormt zich al een kristalletje en hij is aantrekkelijk zout. Anders dan de ‘makkelijker’ zoet-zoute en vette kazen die het altijd goed doen bij de consument. ”

NieuwVers – een initiatief van Urgenda en Foodlog – organiseerde de wedstrijd om de aandacht te vestigen op kazen die zich onderscheiden door hun smaak én duurzame productiewijze.
De smaakjury koos Remeker uit vijf innovatieve kazen: Aurora Gold Pikant van het bedrijf Aurora, de belegen boeren Gouda van de Elizabethhoeve, Klaverkaas van het bedrijf Klaverkaas en de Cholfitty kaas van de Ruurhoeve. Klaverkaas eindigde op de derde plaats en de Elizabethhoeve sleepte de tweede prijs van de smaakjury in de wacht. Het aanwezige publiek, dat proefde alle 17 inzendingen voor de wedstrijd, had een afwijkende voorkeur. Zij plaatste Klaverkaas op 1, Aurora op 2 en de belegen kaas van De Groene Griffioen op 3.

Jersey Koeien
Winnaar Van de Voort uit het Gelderse Lunteren houdt 90 melkkoeien van het ras Jersey. Die lopen het grootste deel van het jaar buiten in de kruidenrijke weide. Mest is voor de boeren een belangrijke graadmeter voor kwaliteit: die moet volkomen verteerd zijn en licht prettig ruiken. Dat bereikt Van de Voort door geen krachtvoer in de vorm van brok te gebruiken, maar gerst, haver en lupine uit de omgeving. De dieren worden niet geënt en het bedrijf slaagt er al 8 jaar in antibioticavrij te werken. De dikke melk van de Jersey koeien wordt verwerkt tot rauwmelkse Remeker kaas, zonder conserveringsmiddelen en kort gepekeld in ongeraffineerd zeezout.

NieuwVers
NieuwVers organiseert steeds per productcategorie een serie proeverijen. De bedoeling is innovatieve koplopers een steuntje in de rug te geven en zo de rest van de sector te inspireren het goede voorbeeld te volgen. NieuwVers wil Nederland inspireren ‘revolutionair lekker’ (beter en gezonder) te eten. Ze verbindt producenten die voorop lopen met consumenten die het anders willen. Alleen als deze twee gaan samenwerken, kunnen er echt dingen veranderen, zo is de overtuiging van initiatiefnemers Urgenda en Foodlog. Deze week staat NieuwVers op de Horecava met haar Foodtruck.

Voor meer informatie kijk op de website van Foodlog

Dit artikel komt van de site: Duurzaam Boer Blijven. Verder werken aan een duurzame melkveehouderij.

Remeker kaas van De Groote Voort winnaar ‘beste belegen kaas van Nederland’

Volgende week vrijdag 23 november staat het thema ‘Kan de Drentse landbouw verduurzamen?’ centraal op de slotbijeenkomst van het project ‘Stimulering omschakeling biologische landbouw in Drenthe’. In samenwerking met locatietheater PeerGrouP, maker en bedenker van de Blues Opera, staat hardop dromen centraal op het gebied van verduurzaming van de Drentse landbouw. Ook worden de resultaten van het project gepresenteerd, vertelt de voorzitter van LTO Noord Drenthe zijn visie op het stimuleren van duurzame en biologische landbouw én houdt gedeputeerde Rein Munniksma een inleiding over de toekomst van de landbouw in Drenthe. Verder komen agrarisch ondernemers met praktijkervaring op het gebied van verduurzaming aan het woord en gaan we samen met hen hierover in gesprek. U bent hiervoor van harte uitgenodigd en we hopen dat u kunt komen. Hier vindt u de officiële uitnodiging. Graag aanmelden voor 20 novembe raanstaande door  te bellen naar  088 – 888 66 77 en vragen naar projectleider Goaitske Iepema of via Twitter @goaitske.

Kan de Drentse landbouw verduurzamen?
Kansen en bedreigingen voor omschakeling naar biologische landbouw vrijdag 23 november 2012 -
van 14.00 tot 16.30 uur – De Drentse Hoeve – Wezuperstraat 20 – 7852 TG Wezup

Programma

Vanaf 13.30 uur staat de thee en koffie klaar

14.00 uur: De toekomst van de landbouw in Drenthe – Rein Munniksma, gedeputeerde Provincie Drenthe

14.10 uur: Stimulering biologische landbouw in Drenthe; kansen en belemmeringen – Goaitske Iepema, projectleider bij Projecten LTO Noord

14.30 uur: Visie van LTO Noord t.a.v. het stimuleren van duurzame en biologische landbouw – Arend Steenbergen, voorzitter LTO Noord Drenthe

14.40 uur: Wat wil de Drent? – PeerGrouP

15.10 uur: Pauze

15.30 uur: Drenthe on Tour – omschakeling naar biologische landbouw in de praktijk – Samen met deelnemers keuzes bediscussiëren en toetsen

16.15 uur: Afsluitende borrel

Dit artikel komt van de site: Duurzaam Boer Blijven. Verder werken aan een duurzame melkveehouderij.

Slotbijeenkomst stimulering omschakeling biologische landbouw Drenthe 23 november 2012

Zie bijgaande uitnodiging.

Dit artikel komt van de site: Duurzaam Boer Blijven. Verder werken aan een duurzame melkveehouderij.

PvdA thema bijeenkomst over gentech