Door Dirk Jan den Boer (NMI)
Vaak wordt er een teveel aan mineralenmengsels verstrekt als een soort verzekeringspremie, terwijl men eigenlijk niet weet hoe het met de voorziening van spoorelementen van het vee gesteld is. In het kader van het project Duurzaam Boer Blijven in Drenthe zijn 8 deelnemers aan de slag gegaan met het thema: ‘Optimaliseren van de voorziening van spoorelementen’. Op deze bedrijven is een aantal kuilen aanvullend onderzocht op de spoorelementen zink, selenium, koper en kobalt. Met het rantsoen, inclusief de verstrekte mineraalmengsels, heeft het Nutriënten Management Instituut (NMI) per diergroep berekend of de voorziening te hoog, voldoende of te laag was.
Resultaten
Uit de berekeningen is gebleken dat de voorziening van zink uit het voer bij alle groepen dieren voldoende tot zeer ruim was. Een extra aanvulling met zink uit een mineralenmengsel is daarom niet nodig. De voorziening van selenium, koper en kobalt uit het voer varieerde tussen de bedrijven en tussen de diergroepen.
Over het algemeen kan geconcludeerd worden dat wanneer krachtvoer aan het vee wordt verstrekt, een aanvulling met mineralen niet nodig is. Bij de dieren die geen krachtvoer krijgen hebben jongvee en droogstaande dieren het snelst een gebrek aan koper en de oudmelkte koeien vooral een gebrek aan koper, selenium en kobalt. In grote lijnen geldt dat koper het eerst beperkend is afhankelijk van de situatie (het rantsoen) op de bedrijven, gevolgd door selenium en kobalt.
Veelal overschot aan mineralenmengsel gevoerd
Een deel van de deelnemende bedrijven heeft het advies ontvangen om hun mineralenmengsel te halveren, of zelfs geheel weg te laten. Andere deelnemende bedrijven zijn geadviseerd om, bijvoorbeeld aan het jongvee, een mineralenmengsel te gaan verstrekken. Het dilemma is echter dat veelal aanvulling met één of enkele elementen nodig is, terwijl een mineralenmengsel ook elementen bevat die niet nodig zijn. Vooral bij de droogstaande dieren en jongvee leidt het mineralenmengsel dan tot een overmatige hoeveelheid zink. Een overmaat aan zink is schadelijk en bovendien nadelig voor de koperbenutting.
Er bestaat een mogelijkheid om een mineralenmengsel op maat voor het jongvee en voor droogstaande dieren te laten samenstellen, zonder toevoeging van zink. Probleem is echter dat deze mineralenmengsels bij een aantal mengvoer-leveranciers in hoeveelheden van 500 – 1000 kg aangemaakt dienen te worden, waar een behoorlijke doorloopsnelheid voor nodig is.
Met de deelnemende bedrijven is afgesproken dat het NMI voor elk bedrijf aangeeft hoe de samenstelling van mineralenmengsels moet zijn. De mengvoerleverancier zal vervolgens in overleg met de melkveehouder kijken hoe dit voor het bedrijf het beste ingevuld kan worden. Er zullen dan ook bloedmonsters genomen worden om de voorzienings-toestand van het dier te beoordelen.
Zo hoopt het NMI een stapje verder te komen met het optimaliseren van het gebruik van mineralen en spoor-elementen voor gezonde dieren en om te voorkomen dat deze onnodig in het milieu terecht komen. Hierin is in samenwerking met enthousiaste deelnemers en betrokken mengvoerleveranciers en dierenartsen een goede start gemaakt. Meer info: www.nmi-agro.nl
{ 1 trackback }